Κυριακή 21 Οκτωβρίου 2012

Μαρκ Μαζάουερ: Eχετε πολλούς χειρότερους φίλους από τη Μέρκελ


Ο διάσημος ιστορικός βλέπει θετικά τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά λέει ότι δεν προσφέρει εναλλακτική λύση, ανησυχεί για την άνοδο της Χρυσής Αυγής και τονίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως αλλαγή πορείας
Μαρκ Μαζάουερ: Eχετε πολλούς χειρότερους φίλους από τη Μέρκελ
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντέξει μια εκροή «εγκεφάλων» εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού, που να ισοδυναμεί με την εργατική μετανάστευση των δεκαετιών του 1950 και του 1960», δηλώνει ο Μαρκ Μαζάουερ

Ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ έχοντας τα τελευταία χρόνια επικεντρώσει το ενδιαφέρον του στη μελέτη των Βαλκανίων και της Ελλάδας έχει φροντίσει να ανατρέψει αρκετές «κατεστημένες» ή παγιωμένες ιστορικά απόψεις. Ο ίδιος πιστεύει ότι ένα καλύτερο μέλλον απαιτεί ένα άλλο παρελθόν και σε αυτό έχει συμβάλει κυρίως με τα βιβλία του «Η σκοτεινή ήπειρος: ο ευρωπαϊκός 20ός αιώνας», «Σύντομη ιστορία των Βαλκανίων», «Θεσσαλονίκη, η πόλη των φαντασμάτων: χριστιανοί, μουσουλμάνοι, εβραίοι 1430-1950» κ.ά. Παράλληλα παρακολουθεί από κοντά την ελληνική πραγματικότητα και τις διεργασίες που γίνονται στην Ευρώπη και μερικές βασικές του θέσεις πάνω στη συγκυρία διατυπώνει στη συνέντευξη που ακολουθεί. Στις 23 Οκτωβρίου θα βρεθεί στην Αθήνα για να τιμηθεί με το βραβείο Διδώ Σωτηρίου της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων και να δώσει μια διάλεξη στο Μέγαρο Μουσικής με θέμα «Το όραμα του Σπινέλι: η Ελλάδα και η ευρωπαϊκή κρίση».

Κύριε Μαζάουερ, έρχεστε στην Ελλάδα σε μια πολύ ταραγμένη περίοδο. Θα έχετε παρακολουθήσει τη διαμάχη στην ελληνική κοινωνία σχετικά με το μνημόνιο. Αραγε πώς θα είναι η Ελλάδα έπειτα από αυτό;
«Δεν γνωρίζουμε ακόμα. Στόχος είναι σίγουρα η κατά το δυνατόν διατήρηση των κοινωνικοπολιτικών κεκτημένων ταυτόχρονα με την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της χώρας. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι μετά το 1974 η Ελλάδα δημιούργησε ταυτόχρονα ένα μείγμα κοινωνικού και πελατειακού κράτους με τη μορφή ενός διογκωμένου δημόσιου τομέα, σε μια εποχή που το κόστος και των δύο  αυξανόταν ταχέως. Δεν γίνεται να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, όχι μόνον επειδή αυτό δεν είναι βιώσιμο, αλλά επειδή επιβαρύνει τη νέα γενιά, στην οποία βασίζονται οι προοπτικές της χώρας. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντέξει μια εκροή "εγκεφάλων", εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού, που να ισοδυναμεί με την εργατική μετανάστευση των δεκαετιών του 1950 και του 1960. Ποιες είναι όμως οι σημερινές προοπτικές ενός 20άρη; Αυτός είναι ο πιο επιτακτικός στόχος, να γίνει τώρα επένδυση στους νέους της χώρας».
Η Αριστερά με τον ΣΥΡΙΖΑ και οι φιλοναζιστές της Χρυσής Αυγής είναι τα δύο ανερχόμενα (με βάση τις δημοσκοπήσεις) κόμματα, ενώ η Σοσιαλδημοκρατία, όπως εκφράστηκε με το ΠαΣοΚ, καταρρέει και η ΝΔ μένει στάσιμη. Βλέπετε μια αλλαγή των πολιτικών δυνάμεων και σε ποια κατεύθυνση;
«Νομίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ενσωματώσει σε έναν μεγάλο βαθμό τους υποστηρικτές και τη ρητορική του παλιού ΠαΣοΚ, το οποίο έμεινε πίσω όταν η ηγεσία του ΠαΣοΚ συνειδητοποίησε, όταν έγινε κυβέρνηση, ότι δεν είχε άλλη επιλογή από την προσαρμογή στις απαιτήσεις των ξένων πιστωτών. Βλέπω φιλικά την κριτική στη λιτότητα χωρίς τέλος από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν βλέπω να προσφέρει κάποια συγκεκριμένη εναλλακτική και νομίζω ότι οι ηγέτες του δεν κρίνουν σωστά τη σημασία της Ελλάδας για τα υπόλοιπα μέλη της ευρωζώνης και υποεκτιμούν την πρόθεσή τους αυτή τη στιγμή να την εγκαταλείψουν. Αν η ηγεσία του είχε το θάρρος να αναγνωρίσει το σαφές ρίσκο αυτής της στρατηγικής, θα με εντυπωσίαζαν περισσότερο τα λεγόμενά τους. Η Χρυσή Αυγή είναι κάτι το νεότερο και πολύ χειρότερο - ένα ριζοσπαστικό ακροδεξιό κόμμα, το οποίο όπως τα παλιά φασιστικά και ναζιστικά κόμματα πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο θεωρεί τη βία ένα μέσο για να ανέλθει στην εξουσία. Εχει εισαγάγει έναν βαθμό βίας στον δημόσιο βίο που είναι βαθιά ανησυχητικός. Είναι όμως βασικά ένα σύμπτωμα του ριζικού κοινωνικού αποπροσανατολισμού που έχει προκύψει από την κρίση. Δυσκολεύομαι να βρω στο πρόγραμμά της ένα ίχνος σχεδίου για την έξοδο από την κρίση και γι' αυτόν τον λόγο ανατρέχει συνεχώς στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και στον Εμφύλιο. Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι ένα τέτοιο κόμμα μπορεί να ευημερήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια χώρα που υπέφερε όσο η Ελλάδα από τον ναζισμό και από τη δολερή διχόνοια του Εμφυλίου. Δεν περίμενα ωστόσο ότι θα τα πήγαινε τόσο καλά όσο έχει ήδη πάει, οπότε ας μην επαναπαυόμαστε. Η άνοδός της είναι ο καλύτερος λόγος για να συνεργαστούν τα άλλα κόμματα και από αυτή την άποψη είναι σημαντικό να έχει η κυβέρνηση συνεργασίας, η οποία ενσαρκώνει την αρχή της συνεργασίας μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, την ευκαιρία να αντέξει».

Στη διάλεξή σας στο Μέγαρο Μουσικής θα μιλήσετε και για τον Σπινέλι. Πιστεύετε ότι υπάρχει διάθεση πλέον από τις πολιτικές δυνάμεις της Ευρώπης να προωθήσουν κάτι ανάλογο με το όραμα που επεξεργάστηκε στο Μανιφέστο του Βεντοτένε ο Σπινέλι;
«Ο Σπινέλι ήταν και δημοκράτης και ελιτιστής· και υπ' αυτή την έννοια έχει πολλούς απογόνους σήμερα. Η γενιά του όμως, η οποία επιβίωσε του φασισμού και του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, είχε μια σαφή και ισχυρή ιστορική αίσθηση της σημασίας της ευρωπαïκής ενότητας και αυτή η αίσθηση έχει χαθεί από αυτή τη γενιά ευρωπαίων πολιτικών. Διακρίνω μόνο δύο εξαιρέσεις, τον Πολωνό Ντόναλντ Τασκ, ο οποίος έχει μιλήσει με πάθος για την ανάγκη της αλληλεγγύης μεταξύ της Ευρώπης, και την Ανγκελα Μέρκελ. Δεν επικροτώ πολλές από τις πολιτικές της, αλλά έχει διακηρύξει σαφώς την άποψή της ότι η Γερμανία είναι και πρέπει να παραμείνει αφοσιωμένη στην ιδέα της ΕΕ. Πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει πολλούς χειρότερους φίλους από την καγκελάριο Μέρκελ».    

Γνήσιοι ευρωπαϊστές πολιτικοί, όπως ο Ιταλός Ρομάνο Πρόντι και ο Βέλγος Γκυ Φερχόφσταντ, φαίνονται πια περιθωριοποιημένοι... Μπορεί η σημερινή πολιτική των γερμανών Χριστιανοδημοκρατών να οδηγήσει την ΕΕ στη διέξοδο από την κρίση;
«Διαφωνώ σαφώς με την έμφαση της Μέρκελ σε μια ατελείωτη λιτότητα. Είναι σημαντικό όμως να κατανοηθεί πως απλώς εκφράζει τη γερμανική κοινή γνώμη. Ισως να έπρεπε να έχει κάνει περισσότερα για να τη μορφώσει και να την καθοδηγήσει. Θα ήθελα να το είχε κάνει. Αλλά πιστεύω πως αρχίζει να βλέπει την ανάγκη για μια αλλαγή και εμποδίζεται κυρίως από τις επικείμενες εκλογές στη Γερμανία. Είναι αλήθεια ότι αν δεν υπάρξει μια πραγματική αλλαγή πορείας η ΕΕ θα βυθιστεί σε μία δεκαετία ή περισσότερο ύφεσης και αυτό θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ανεργία, ειδικότερα των νέων».

Ο αγώνας για το μέλλον
Η Ακροδεξιά και το δίδαγμα της Βαϊμάρης  
  
Γράψατε στους «New York Times» ότι «είμαστε όλοι μικρές δυνάμεις τώρα, και για άλλη μία φορά η Ελλάδα πολεμάει στην πρώτη γραμμή του αγώνα για το μέλλον». Θα θέλατε να το εξηγήσετε; Μήπως είμαστε απλώς μια περιθωριοποιημένη χώρα που δεν παίζει πια κανέναν ρόλο; 

«Νομίζω, και τα δύο ισχύουν. Ειδικά στην Ελλάδα μπορούμε να δούμε καθαρά τις καταστροφικές συνέπειες ενός προγράμματος λιτότητας χωρίς οποιοδήποτε σχέδιο ανάπτυξης. Αλλά το ελληνικό πρόβλημα είναι ότι (σ.σ.: η Ελλάδα) δεν έχει λόγο σε αυτόν τον ευρύτερο ευρωπαϊκό διάλογο. Η Ελλάδα μπορεί να απειλήσει να χρεοκοπήσει. Και αν η υπόλοιπη ευρωζώνη την αφήσει να το κάνει; Τι θα συμβεί τότε; Δεν έχω δει ακόμη μια σοβαρή και πιθανή (εφαρμόσιμη) πρόταση για την ανάκαμψη της Ελλάδας ύστερα από αυτό το ενδεχόμενο». 

Αναγνωρίζετε στην ελληνική πολιτική κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, στοιχεία που ομοιάζουν με αυτά που υπήρχαν στην εποχή της Βαϊμάρης;
«Μερικά - όπως την άνοδο της Ακροδεξιάς. Υπάρχει όμως μία μεγάλη και φανερή διαφορά - ότι στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης κανείς δεν ήξερε πού θα οδηγούσε ο ναζισμός. Εχοντας περάσει τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο το γνωρίζουμε πλέον πολύ καλά και περισσότερο απ' όλους η Ελλάδα. Το πραγματικό δίδαγμα της Βαϊμάρης, νομίζω, είναι ότι όταν μια κοινωνία διχάζεται και οι πολιτικοί δεν συνεργάζονται μεταξύ τους, κερδισμένα είναι τα άκρα και η βία θεριεύει. Αυτή τη στιγμή θα πίστευα ότι οποιοσδήποτε σοβαρός πολιτικός, ανεξάρτητα από την άποψή του για την ορθότητα ή μη των συνταγών της τρόικας για τη χώρα, θα ήθελε να συνεργαστεί και να υποστηρίξει τον κυβερνητικό συνασπισμό ώστε η χώρα να αποκτήσει μια ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση για το μέλλον».   


Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2012

Varlik Vergisi: ο φόρος που εξόντωσε Ρωμιούς, Αρμένιους και Εβραίους

Της Ζέζας Ζήκου
Ομολογώ ότι συγκλονίστηκα. Το βιβλίο που έφθασε στο γραφείο μου ήταν διαφορετικό από τα δεκάδες βιβλία που μου έχουν στείλει οι εκδοτικοί οίκοι και οι φίλοι συγγραφείς τόσα χρόνια (από το 1989, που δημοσιογραφώ στην «Καθημερινή») και τους ευχαριστώ πολύ. Αυτό το εξαιρετικά πολύτιμο βιβλίο με τίτλο: «Γιώργος Χατζηδημητριάδης. Ημερολόγιο Εξορίας. Ερζερούμ 1943» (εκδόσεις Εστία) είναι η συγκλονιστική βιογραφία ενός Ελληνα που μαζί με άλλους περίπου 1.400 Ελληνες, Αρμένιους και Εβραίους της Κωνσταντινούπολης υπήρξαν θύματα του σατανικού φόρου περιουσίας (Varlik Vergisi).
Ευτυχώς, η δική μας οικογένεια δεν βίωσε αυτήν την τραγωδία, αλλά η μάνα μας και η γιαγιά μας περιέγραφαν ανείπωτες σκηνές απελπισίας και ταπείνωσης, με δυστυχείς που σέρνονταν στα στρατόπεδα εργασίας επειδή δεν είχαν να πληρώσουν τον φόρο περιουσίας. Οι πληγές αιμορραγούν ακόμη... Εγώ δεν ξεχνώ. Ευχαριστώ από καρδιάς την κυρία Νίκη Σταυρίδη που μου έστειλε το βιβλίο, η οποία επιμελήθηκε την έκδοση και συμμετείχε στη μετάφραση από τα τουρκικά με την κυρία Ανθή Καρά. Αξίζει να επισημανθεί ότι ο φόρος περιουσίας (Varlik Vergisi) του 1942-43 εξόντωσε όχι μόνο τους Ελληνες, αλλά κυρίως τους Εβραίους. Οσοι δεν είχαν να πληρώσουν τον σατανικό φόρο τούς έστελναν στη Σιβηρία. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ένας εκ των πυλώνων της παραδοσιακής κεμαλικής ιδεολογίας και πρακτικής υπήρξε η μηδενική ανοχή, στα όρια της εξόντωσης, σε οποιαδήποτε ισχυρή παρουσία Ελλήνων και Εβραίων και γενικώς σε μη τουρκική οικονομική επιρροή στον οικονομικό βίο της Τουρκίας. Το οθωμανικό οικονομικό μοντέλο, το οποίο συνέτριψε ο Κεμάλ, είχε να επιδείξει ελληνικής καταγωγής κορυφές του χρηματοπιστωτικού συστήματος όπως ο Ζαρίφης, ο Συγγρός και ο Ζωγράφος.
Μικρασιατική τραγωδία, το τουρκικό πογκρόμ της 6ης - 7ης Σεπτεμβρίου 1955 και η απέλαση του 1964 που αφάνισαν τον ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης, η κατοχή της μισής Κύπρου από τον τουρκικό «Αττίλα». Tο ελληνικό κράτος δεν στάθηκε ποτέ ικανό μετά τον Eλευθέριο Bενιζέλο να προστατεύσει αποτελεσματικά τον ευρύτερο ελληνισμό και να αναστείλει τη συρρίκνωση ή τον αφανισμό του. Kαι ήδη, βαθμηδόν, φανερώνεται ανήμπορο να προστατεύσει σήμερα και το έθνος που βρίσκεται εντός των συνόρων του. Μετά τον βίαιο αφελληνισμό της Iμβρου, της Tενέδου, της Kωνσταντινούπολης, ορέγονται τον «ειρηνικό» ακρωτηριασμό του Αιγαίου και της Θράκης. Παράλληλα, ο κεμαλικός εξευρωπαϊσμός της Tουρκίας λειτούργησε με γενοκτονίες – Αρμενίων, Ελλήνων της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Με την εφαρμογή του νόμου, ο Γιώργος Χατζηδημητριάδης στάλθηκε εξορία μαζί με τους 1.400 άντρες –η λίστα με τα ονόματα των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Εβραίων αποκτά σημαντικό ιστορικό ενδιαφέρον– από τις μειονότητες της Κωνσταντινούπολης και άλλων πόλεων στα στρατόπεδα Ερζερούμ–Ασκαλε και Εσκίσεχιρ–Σιβρίχισαρ.
Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι το Επίμετρο του βιβλίου, από τον σπουδαίο Τούρκο καθηγητή Αϋχάν Ακτάρ, που διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Τουρκο–Ελληνικών Σπουδών του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μπιλγκί της Κωνσταντινούπολης. Ο κ. Ακτάρ επισημαίνει ότι ο νόμος περί φόρου περιουσίας είναι ένα σημαντικό μέτρο όχι μόνο από οικονομική άποψη, αλλά και από πολιτική και πολιτιστική. Κυρίως, όμως, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα «αντιμειονοτικής πολιτικής». Τέλος, θα πρέπει να σημειωθούν και τα άρθρα του διάσημου Αμερικανού Σάιρους Λ. Σουλτσμπέργκερ στους New York Times από 9 έως 13 Σεπτεμβρίου του 1943, που ατόνησαν, πρόσκαιρα όμως, την εφαρμογή του απάνθρωπου αυτού νόμου.

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_20/10/2012_466736

Η γραφειοκρατία σκοτώνει το e-επιχειρείν


Απαρχαιωμένες διατάξεις εμποδίζουν την ηλεκτρονική τιμολόγηση
Η γραφειοκρατία σκοτώνει το e-επιχειρείν
Ο απαρχαιωμένος ΚΒΣ δημιουργεί τεράστια προβλήματα σε εξαγωγικές επιχειρήσεις. Η εικόνα του λογιστηρίου της Viva μιλάει από μόνη της

Με ανοιχτό το στόμα λέγεται ότι έμεινε πριν από λίγες εβδομάδες ο υφυπουργός Ανάπτυξης κ. Θανάσης Σκορδάς όταν κλιμάκιο του Συνδέσμου Εταιρειών Κινητών Εφαρμογών Ελλάδος (ΣΕΚΕΕ) του έδειξε τη φωτογραφία του λογιστηρίου της Viva, μιας εταιρείας που ειδικεύεται στην παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και η έκδοση εισιτηρίων online.

Επρόκειτο για την εικόνα ενός βουνού αποδείξεων που εκδίδονταν ασταμάτητα, αφού η φορολογική νομοθεσία δεν επιτρέπει την έκδοση και αποστολή άυλων ηλεκτρονικών αποδείξεων, με αποτέλεσμα να καθιστά αδύνατη την παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Δημιουργείται έτσι μια παρωχημένη κατάσταση σε μια εποχή όπου η επιχειρηματικότητα αποτελεί τη μοναδική διέξοδο από την κρίση.

Σύμφωνα με τον ΣΕΚΕΕ η δυνατότητα άμεσης εφαρμογής της έκδοσης ηλεκτρονικών παραστατικών, αλλά και η πραγματοποίηση των σχετικών συναλλαγών και μέσω κινητών συσκευών, έχει πια ωριμάσει. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ηλεκτρονική τιμολόγηση σε εφαρμογές και υπηρεσίες που παρέχονται μέσω «ευφυών» τηλεφώνων και συσκευών καθυστερούν άνευ λόγου, παρ' όλο που οι νόμοι 3842/2010 και 3943/2011 δίνουν πια τη σχετική δυνατότητα.

Σύμφωνα με τις εταιρείες κινητών εφαρμογών η εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης μπορεί να υλοποιηθεί μέσα σε λίγες ημέρες με μια απλή υπουργική απόφαση ακολουθώντας τη διεθνώς καθιερωμένη πρακτική της ψηφιακής πιστοποίησης των άυλων παραστατικών του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων μέσα από την ψηφιακή υπογραφή. Σημειωτέον ότι αντίστοιχη διαδικασία εφαρμόζει η ΕΕΤΤ για τους παρόχους υπηρεσιών πιστοποίησης ηλεκτρονικής υπογραφής.

Οπως αναφέρουν, οι Ειδικές Ασφαλείς Φορολογικές ∆ιατάξεις Σήµανσης Στοιχείων (ΕΑΦ∆ΣΣ) θα πρέπει να αντικατασταθούν από την ηλεκτρονική υπογραφή που θα παρέχεται από Πάροχο Υπηρεσιών Πιστοποίησης Ηλεκτρονικής Υπογραφής (ΠΥΠΗΥ), καταργώντας τις αναχρονιστικές διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων για τις περιπτώσεις  επιτηδευματιών που εκδίδουν άυλα φορολογικά στοιχεία.

Οπως σημειώνει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Viva κ. Χάρης Καρώνης, αυτή η αγκύλωση αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, αφού ο νόμος δεν επιτρέπει την αποστολή άυλων παραστατικών - πλην των αερογραμμών. Μάλιστα, όπως υπογραμμίζει, το αδιέξοδο είναι τέτοιο που οδηγεί ιδρυτές start up εταιρειών που προσφέρουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες να μεταφέρουν τις έδρες τους στο εξωτερικό προκειμένου να μπορούν να δουλέψουν.

Ενα πρακτικό πρόβλημα, όπως λέει, είναι τα ηλεκτρονικά εισιτήρια συναυλιών που οι καταναλωτές προμηθεύονται μεν online, όμως πρακτικά λαμβάνουν ένα voucher και υποχρεούνται να μεταβούν στον χώρο της συναυλίας ώρες νωρίτερα για να το ανταλλάξουν με το εισιτήριο, αφού το τελευταίο πρέπει να «τρυπηθεί» για να είναι έγκυρο, χάνοντας έτσι πολύτιμο χρόνο.

Μάλιστα, όπως τονίζει, οι συναλλαγές του ηλεκτρονικού εμπορίου μέσα από κάρτες και εμβάσματα πραγματοποιούνται μέσω ιδρυμάτων πληρωμών και τραπεζών που ελέγχονται από την Τράπεζα της Ελλάδος, τα οποία είναι συνδεδεμένα με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και συνεπώς το σύνολο των σχετικών πληροφοριών καταγράφεται, ελέγχεται και είναι ιχνηλάσιμο.

«Η κατάργηση του αναχρονιστικού νομικού πλαισίου που απαγορεύει την ηλεκτρονική αποστολή των αποδείξεων λιανικής και των εισιτηρίων θα ενισχύσει την ηλεκτρονική επιχειρηματικότητα» σημειώνει ο κ. Καρώνης και προσθέτει  ότι τα ηλεκτρονικά καταστήματα της Apple ή της Google, τα οποία εξυπηρετούν καθημερινά δεκάδες εκατομμύρια καταναλωτές, αποστέλλουν απλώς την άυλη απόδειξη στο e-mail των χρηστών, κάτι που ισχύει νομικά και είναι αποδεκτό σε όλον τον ανεπτυγμένο κόσμο. «Το αποϋλοποιημένο "ηλεκτρονικό παραστατικό" μπορεί να λειτουργήσει άμεσα και να ωφελήσει την οικονομία» καταλήγει ο κ. Καρώνης.